تكرار جرم درحقوق كیفری حالت بزهكاری است كه باوجود داشتن پیشینه كیفری یعنی یك یا چند محكومیت قطعی درتعریف قانونی تكرار جرم امری اساسی است بدین توضیح كه اگر بزهكاری مرتكب حتی 50 جرم یكی پس ازدیگری شده ولی مورد پیگیری كیفری قرارنگرفته وبطور قطعی به یك مجازات محكوم نشده باشد این بزهكار ازنظر قانونی درحالت تكرار جرم نیست این حالت درحقوق جزا تعدد جرم نام دارد تكرارجرم البته بشرط آنكه تمامی شرائط قانونی نیز جمع باشد ازموارد تشدید كیفر است زیرا فرض براین است كه هنگامیكه شخصی با وجود یك محكومیت قطعی وتحمل یك مجازات دیگر با رمرتكب جرم میشود این امر نشان میدهد كه....

 

تكرار جرم درحقوق كیفری حالت بزهكاری است كه باوجود داشتن پیشینه كیفری یعنی یك یا چند محكومیت قطعی درتعریف قانونی تكرار جرم امری اساسی است بدین توضیح كه اگر بزهكاری مرتكب حتی 50 جرم یكی پس ازدیگری شده ولی مورد پیگیری كیفری قرارنگرفته وبطور قطعی به یك مجازات محكوم نشده باشد این بزهكار ازنظر قانونی درحالت تكرار جرم نیست این حالت درحقوق جزا تعدد جرم نام دارد تكرارجرم البته بشرط آنكه تمامی شرائط قانونی نیز جمع باشد ازموارد تشدید كیفر است زیرا فرض براین است كه هنگامیكه شخصی با وجود یك محكومیت قطعی وتحمل یك مجازات دیگر با رمرتكب جرم میشود این امر نشان میدهد كه مجازاتی كه قبلا اجرا شده است از نظر مقدار كافی برای درمان این بزهكار نبوده واین بار بایستی بر مقدار این دارو افزود تا مداوا فراهم آید این پرسش درحقوق جزا پیش نیامده است كه ممكن است اساسا ماهیت این دارو برای درمان درد مناسب نباشد وداروئی كه بادرد بیگانه است هرچه هم كه بر مقدار آن افزوده شود بازهم هیچ هنری نخواهد كرد باوجود آنهمه تحول علمی وفكری ازیك قرن پیش درشناخت بزهكار وپدیده بزهكاری بوجود آمده است بازهم مجازات درحقوق جزا تقریبا تنها وسیله برای تامین دفاع اجتماعی واصلاح بزهكار است درهر صورت گفتگو درمورد شرائط قانونی تكرار جرم وآثار آن مورد نظر مانیست.

از نظر جرم شناسی تكرار جرم حالت بزهكاری است كه پس از یك رفتار مجرمانه دیگر بابه انجام جرم دیگری دست میزند همانگونه كه ملاحظه میشود در این تعریف وجود یك محكومیت قطعی شرط تحقق معنای تكرار جرم نیست باوجود این نباید گمان برد كه وجود یك محكومیت قطعی كه در حقوق جزا یك شرط وپایه اساسی برای تحقق تكرار جرم است از نظر علمی وجرم شناسی هیچ ارزشی ندارد بسیاری از جرم شناسان برای این شرط قانونی ارزش علمی ویژه ای قائل هستند1زیرا ممكن است بزهكاری پیاپی مرتكب جرم شود این امر احتمالا نمایشگر یك حالت خطرناك در این بزهكار است اما خطر وهم رسوائی در موردی كه بزهكار باوجود یك محكومیت قطعی مرتكب تكرار جرم شده است خیلی بیشتر نمایان میشود در اینجا بزهكار قبلا مرتكب جرمی شده وبدین سبب مورد پی گیری قرار گرفته ،بكلانتری ودادسرا كشیده شد ودر دادگاه به مجازات محكوم گردیده به زندان رفته اماپس از آزادی از زندان دیگر بار رفتار ضد اجتماعی خویش را از سرگرفته است،پر پیدااست كه در این مورد خطر بیشتری وجود دارد زیرا در مورد نخست كه بزهكار مرتكب جرمهای متعدد گردیده ولی مورد پی گیری قرار نگرفته است ممكن است تصور نمود كه این شخص از وصف ضد اجتماعی رفتارهای خویش واز واكنش جامعه در برابر این رفتارها هیچ آگاهی ندارد اما چنین تصوری در موردی كه بزهكار باوجود یك محكومیت قطعی واقامت در زندان مرتكب جرم میشود وجود ندارد.ارتكاب جرم پس از یك محكومیت قطعی واقامت در زندان وآگاهی از واكنش جامعه پس از یك محكومیت قطعی واقامت در زندان وآگاهی از واكنش جامعه نمایشگر این واقعیت است كه این بزهكار در رفتار ضد اجتماعی خویش كامملا مصمم وپا برجاست ودیگر نباید این تكرار جرم را شوخی ودست كم گرفت زیرا این شخص باوجود تحمل یك مجازا وآگاهی از سیستم كیفری درارتكاب مجدد جرم درنگ نكرده است بدین جهات تكرار جرم وبویژه پس ازوجود یك محكومیمت قطعی یكی از مسائل بسیار پراهمیت درجرم شناسی است اساسا موضوع دانش جرم شناسی وبررسی این موضوع است كه چرا باوجود سیستم كیفری ومجازات پاره ای افراد برفتارهای مجرمانه دست میزنند واین مجازات هائی كه درقانون جزا پیش بینی شده اند نمیتوانند هیچ هراسیدردل آنان برانگیزند وآنان را از انجام جرم باز دارند ازسوئی دیگر تكرارجرم پس ازیك محكومیمت قطعی نشانه ناكامی وشكست سیستم كیفری واداره زندان دراصلاح بزهكار است خوداز اینروست كه تكرار جزم درجرم شناسی ازجهات گوناگون مورد توجه وبررسی قرارگرفته است یكی از مسائلی كه درپژوهشهای علمی درمورد تكرارجرم پیش آمده این است كه آیا بین تكرارجرم وسن رابطه ای هست یا خیر؟ درچه سنی وچه دوره ای ازعمر خطر تكرارجرم ازسوی بزهكار بیشتر است دراین مورد پژوهشهای آماری فراوان وجوددارند كه به نقل پاره ای از آنها میپردازیم پرسش دیگری نیز بمناسبت این بررسی پیش میآید وآن اینكه آیا بین بزهكاری كودكان وبزهكاری بعدت درنزد بزرگسالان رابطه ای هست یا خیر.

1- رابطه سن وتكرارجرم

بطوركلی ثابت شده است كه فعالیت های مجرمانه درسن های 18 تا 25 سالگی بسیار شدید است واین شدت كم وبیش تاسن 30 سالگی ادامه دارد از30 سالگی ببعد فعالیتهای ضد اجتماعی كم وكمتر میشوند ودرسن 40 سالگی این فعالیت متوقف میگردد ارتكاب بزه پس از40 سالگی امری بیش وكم استثنائی است 1

این قاعده كلی درمورد تكرار جرم هم صادق است خطر تكرار جرم درسنهمای جوانی یعی20 تا30 سالگی وشاید 35 سالگی بسیار زیاد است بزهكارانی كه دراین دوره از سن مرتكب جرم میشوند احتمال اینكه پس از رهائی اززندان رفتار ضد اجتماعی خویش را تكراروبازهم تكرار نمایند بسیار زیاد است اما بتدریج كه بزهكاردرزمان پیش میرود خطر تكرار جرم دروی كمتر میشود ولی این خطر كم وبیش تا40 سالگی وجوددارد خطر تكرار جرم از40 سالگی به بعد تقریبا ازبین میرود بزهكارانی كه باین سن رسیده اند احتمال اینكه پس اززهائی اززندان مرتكب تكرارجرم شوند بسیار كم است پژوهشهای آماری درمورد سن بزهكاران بعادت وحرفه ای نشان داده اند كه بیشتراین بزهكاران 25تا35 ساله وكمی ازآنان 35تا40 ساله میباشند چنین بود قاعده تقریبا كلی درمورد رابطه سن وتكرار جرم آمارهائی دراینمورد از كشوربلژیك – فرانسه- انگلستان – كانادا دراختیار ماست ونتیجه همه این پژوهشهای آماری تقریبا یكی است به نقل این آمارها میپردازیم كه دربررسی این آمارها رابطه بین تكرار جرم وسن بیشتر وبهتر آشكارمیشود.

دركانادا آقای كرمیه ( Mr .B.Cormiet) 176 نفربزهكار را مورد یك مطالعه وبررسی علمی قرارداده است این گروه مورد آزمایش ازبین بزهكارانی انتخاب شده اند كه تا20 سالگی دارای رفتار اجتماعی پسندیده ای بوده وبعد از رسیدن به 20 سالگی برای نخستین بار مرتكب جرم شده اند ازنظر رابطه بین سن وتكرار جرم این 176نفر بین گروههای مختلف تقسیم شده ونتایج زیر در این بررسی آماری بدست آمده است1.

سن بزهكاردرهنگام مرتكب تكرار مرتكب تكرار درصدتكرار

ارتكاب نخستین بزه جرم نشده اند جرم شده اند جرم

تعداد

20تا29سالگی 79 35 44 07/55

30تا39سالگی 29 28 21 9/42

40تا50سالگی وبیشتر 48 42 6 5/12

مجموع 176 105 71 4/40

همانگونه كه ملاحظه میشود دربین بزهكارانی كه درسنهای20 تا39 سالگی مرتكب جرم شده اند درصد تكرارجرم زیاد است وبرعكس برای بزهكارانی كه پس از 40 سالگی مرتكب جرم شده اند این درصد بسیار كم وناچیز است .

دربلژیك نیز اداره امور زندانها در1972 به یك مطالعه علمی درمورد بزهكاران دست زده است تعداد بزهكاران مورد مطالعه 597 نفر بوده اند واینها در1961 اززندان آزاد شده اند.

درمورد این امر كه چنددرصد ازاین بزهكاران پس ازرهائی اززندان مرتكب تكرار جرم شده وبزندان باز گشته اند واینگروه كه بدینگونه مرتكب تكرار جرم شده اند بیشتر دارای چه سنی بوده اند نتایج آماری زیر بدست آمده است.2

سن بزهكاردرهنگام تعدادكل مرتكب تكرار درصد تكرار

آزادی آزادشدگان جرم شده اند جرم

از18تا21سالگل 54 28 85/5

از21تا25سالگی 87 4 3 تفز 42/49

از25تا30سالگی 127 53 نفر 73/41

از30تا40سالگی 196 80 نفر 71/40

از40تا50سالگی 65 19 نفر 23/29

از50تا60سالگی 43 8 نفر نفر 18/18

بیش از60سالگی 24 4 نفر 6/16

----- ------

597 235

این آماربخوبی نشان میدهد كه:

1-احتمال تكرارجرم باافزایش سن بزهكار كم میشود

2- احتمال تكرارجرم درمورد بزهكارانی كه دارای 40سال یابیشتر هستند بسیار بسیار كم است.

3- پژوهشهای دیگری هم درهمین زمینه در سالهای 1955و1967بعمل آمده بود ونتیجه این پژوهشها هم باآنچه بیان شد تقریبا یكسان است.

در فرانسه نیز 282بزهكار حرفه ای مورد مطالعه قرار گرفته اند ودر مورد سن آنان نتایج زیر بدست آمده است1.

30ساله 36 نفر

30تا40ساله 127 نفر

40تا50ساله 88 نفر

50تا60ساله 28 نفر

بیش از60ساله 3 نفر

یعنی در واقع در حدود سه چهارم از این بزهكاران حرفه ای كمتر از 40سال داشته اند همانگونه ملاحظه میشود بین نتایجی كه در پژوهشهای آماری در كشورهای كانادا،بلژیك،فرانسه بعمل آمده است وما آنرا نقل كردیم هم آهنگی كامل وجود دارد وهمه نشان میدهند كه خطر تكرار جرم در سنهای بین 20تا30و35سالگی زیاد است اما بتدریج با افزایش سن این خطر كم وكمتر میشود.

همچنین ثابت شده است كه بین بزهكاری كودكان وبزهكاری بعادت در نزد بزرگسالان نیز رابطه ای وجود دارد.

2-رابطه بین بزهكاری جوانان وبزهكاری بعادت

پژوهشهای آماری نشان میدهند كه بیشترازكسانی كه امروز دربزرگسالی مرتكب تكرارجرم میشوند ورفتارمجرمانه آنان بصورت عادت وتكراردرمیآید دارای پیشینه كیفری درسن كودكی میباشند.

دكتروست ( Dr. WEST) درانگلستان صد نفر از بزهكاران حرفه ای را مورد بررسی قرارداده است نتیجه این بررسی علمی كه بایك روش بسیارمنظم وعلمی انجام یافت در1962 انتشاریافت1.

دكتروست درپژوهش علمی خویش باین نتیجه رسیده است كه بیشتر این بزهكاران حرفه ای وبعادت دارای پیشینه كیفری درسن های خردسالی وكودكی بوده اند این صد بزهكاراز نظر سنی كه درآن برای نخستین بار مرتكب جرم شده اند چنین تقسیم میشوند.

سن 10 تا13 سالگی 20نفر

سن 14 تا16 سالگی 19نفر

سن 17 تا19 سالگی 26 نفر

سن 20 تا22سالگی 10 نفر

سن 23 تا25 سالگی 10 نفر

سن 26 تا30 سالگی 7نفر

بیشتر از30سالگی 6 نفر

این آمار نشان میدهد كه 65 درصد ازاین بزهكاران حرفه ای دارای سابقه جرم درسن خردسالی هستند.

دربلژیك نیز181 بزهكاربعادت مورد مطالعه وپژوهش قرارگرفته اند یكی از مسائل این پژوهش بررسی این موضوع بوده است كه چند درصد ازاین بزهكاران حرفه ای دارای پیشینه كیفری درسن خردسالی بوده اند واین بزهكاران حرفه ای رفتار ضد اجتماهی خویش را درچه سنی آغاز نموده اند این بزهكاران از نطر سنی كه درآن برای نخستین بار مرتكب جرم شده اند به گروههای سنی زیر تقسیم شده اند ونتایج زیر دراینمورد بدست آمده است .

سن درهنگام ارتكاب نخستین بزه تعداد درصد

از10تا15 سالگی 38 تفر 21 درصد

از16 تا20 سالگی 70نفر 41درصد

از21تا25 سالگی 34نفر 19درصد

از26 تا30 سالگی 21نفر 12درصد

از31تا35 سالگی 8نفر 4درصد

از26تا40سالگی 4نفر 2درصد

از41تا45 سالگی 3نفر 5/1 درصد

از46تا50 سالگی 1نفر 5/0درصد

از45 تا60سالگی 2نفر 1درصد

همانگونه كه ملاحظه میشود 61 درصد ازاین بزهكاران دارای پیشینه كیفری درسن خردسالی هستند یعنی پیش از20 سالگی مرتكب جرم شده اند1.درفرانسه نیز مطالعه مشابهی درمورد صدبزهكار حرفه ای بعمل آمده ونتیجه آن چنین بوده است .

6/44 درصد ازاینان دارای پیشینه كیفری درسن قبل از18 سالگی بوده اند 2/18 درصد ازآنان دارای پیشینه كیفری درسنهای 18 تا21 سالگی بوده اند.

2/32 درصد ازآنان دارای پیشینه كیفری پس از21 سالگی بوده اند 2 ازتمامی این پژوهشهای آماری میتوان چنین برداشت نمود كه:

1-بین بزهكاری خردسالان وبزهكاری بعادت درنزد بزرگسالان رابطه بسیاربسیار نزدیك وجوددارد.

2-بزهكاران حرفه ای امروز نوجوانان بزهكار دیروز بوده اند ویا بعبارت دیگر كودكان بزهكارامروز مجرمان حرفه ای فردا هستند واین خود یكباردیگر اهمیت اقدامهای تربیتی را برای اصلاح وآموزش كودكان بزهكار نمایان میسازد

منابع:

1-Pinatel. Essai de synthese des aspects criminologiques et Juridiques du recidivisme. Revue Penitentiaire 1969-p249

1- Pinatel. Traite de criminologie 1970P.201

1-the Probleme of recidivism and treatement of the Iatecomer to crime in canadian jonrn correction 1961, 3 P.51

2-Bulletin de I, administration Penitentiaire belge 1973P.87

1-Finelli in revue Penitentiaire et droit Penal1951 P.46 et47

1-the habitula prisoner . London 1963

1-Hermaune Bekaert .L. application de la loi de defense sociale du 9 Avril 1930aux recidivisles et delinquants d. habitude. Rev (belge) dr et crim 1936 P923.

2-Revue Penitentiaire et de droit pelnal . 1951. P. 46et47s

منبع : دكترشفیع شفیعی



نوشته شده در تاریخ جمعه 15 آبان 1388 توسط اسدالله‌ زاده
تمامی حقوق این سایت و مطالب آن متعلق به سایت شخصی و تخصصی اسدالله زاده می باشد.
Weblog Themes by Blog Skin